ប្រទេសកម្ពុជា៖​ មួយឆ្នាំ​ក្រោយមក​ នៅតែ​គ្មាន​ការស៊ើបអង្កេត​គួរឱ្យ​ទុកចិត្ត​ណាមួយ​ទៅលើ​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់លោក​ Wanchalearm​ Satsaksit

04/06/2021
Statement
en es fr km th

(ទីក្រុងបាងកក​ ទីក្រុងប៉ារីស​ រាជធានីភ្នំពេញ​ ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា​ ឆ្នាំ២០២១​) នៅក្នុងឱកាស​គម្រប់​ខួប​មួយឆ្នាំ​នៃការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់​សកម្មជន​ជនជាតិថៃ​ លោក Wanchalearm​ Satsaksit​ អង្គការ​យើងខ្ញុំ​ទាំងបី​ សូមស្នើសុំ​ជាថ្មីម្ដងទៀត​ ឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ កំណត់​ជោគវាសនា​ ឬទីកន្លែង​ដែលលោក​ Wanchalearm ​កំពុងស្ថិតនៅ ​ក៏ដូចជា​ផ្ដល់យុត្តិធម៌​ដល់ក្រុមគ្រួសារ​របស់លោក ។​ យើងខ្ញុំ​ ក៏សូមស្នើសុំ​ឱ្យអាជ្ញាធរថៃ​ សហការ​ឱ្យបានពេញលេញ​ជាមួយប្រទេសកម្ពុជា​ដែលជាសមភាគី​ ដើម្បី​ស្វែករកលោក​ Wanchalearm ​និងដើម្បី​ជ្រោមជ្រែង​ជួយសមាជិក​គ្រួសារ​របស់​លោក​ ក្នុងការ​ស្វែករក​យុត្តិធម៌ ។ ​

រយៈពេល​មួយឆ្នាំ​ បន្ទាប់ពី​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់​ លោក ​Wanchalearm​ ជោគវាសនា ​និងទីកន្លែង​ដែលលោក​ស្ថិតនៅ ​នៅតែមិនទាន់​ត្រូវបាន​ដឹងនៅឡើយ ។​ ស្ថាប័ន​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃអង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ជាច្រើន​ បានអំពាវនាវ​ម្ដងហើយ​ម្ដងទៀត​ឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​ស្វែងរក​ និង​កំណត់​ទីកន្លែង​ដែលលោក​ Wanchalearm​ កំពុង​ស្ថិតនៅ ។​ ទោះបីជា​បានសន្យា​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ការពិត​​នៃ “ការចាប់ពង្រត់​ដែល​ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​” រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ មិនទាន់​បានធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត​ដោយឆាប់រហ័ស​ ហ្មត់ចត់​ និងឯករាជ្យ​ ចំពោះ​ការបាត់ខ្លួន​របស់លោក​នៅឡើយទេ ។ ​​

លើសពីនេះទៀត​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បានបន្ត​បដិសេធ​អង្គហេតុ​ដែលមិនអាច​ប្រកែកបាន​ជុំវិញ​ការបាត់ខ្លួន​របស់​សកម្មជន​រូបនេះ ​ព្រមទាំង​បានបង្ហាញ​ពីការខ្វះ​ការប្ដេជ្ញាចិត្ត​ដ៏ស្មោះត្រង់ ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​ករណីនេះ ។ ​ឆ្លើយតប​ចំពោះ​សំណើ​ចាត់វិធានការ​បន្ទាន់​​របស់​គណៈកម្មាធិការ​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​ (CED) ​កាលពីថ្ងៃទី​១៩​ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ២០២០​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បានបញ្ជាក់ថា​ អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ “មិនបានដឹង​ ឬទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ពីការចាប់ពង្រត់​ដែលត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​នោះទេ” ។​ ការឆ្លើយតប​ក្រោយមកទៀត​ទៅកាន់​គណៈកម្មាធិការ​នៃអង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ ​នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ​ឆ្នាំ២០២០​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​នៅតែ​មិនបាន​ផ្ដល់ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់ ​និងគ្រប់គ្រាន់ ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងការចាប់ពង្រត់​ដែល​ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់ ​ព្រមទាំង​បានលើកឡើងថា​ នឹង​ព្យាយាម​ស្វែងរក​ការពិត​ “ប្រសិនបើ​ពិតជា​មានករណី​ចាប់ពង្រត់​ និង​ប្រសិន​បើករណី​នេះ​ពិតជា​កើតឡើង​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ពិតប្រាកដ​មែន” ។​

កាលពីថ្ងៃទី១០​ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០២០​ អ្នកស្រី ​Sitanan​ Satsaksit​ ដែលជា​បងស្រី​របស់​លោក Wanchalearm​ បានធ្វើដំណើរ​មកកាន់​ប្រទេសកម្ពុជា​ ដើម្បី​ដាក់ឯកសារ​ឱ្យចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​នៃសាលាដំបូង​រាជធានីភ្នំពេញ​ ដែលជា​ផ្នែកមួយ​នៃការស៊ើបអង្កេត​មុនពេល​សវនាការ ។​ នៅថ្ងៃទី២៧​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ២០២០​​ អ្នកស្រី ​Sitanan​ ត្រូវបាន​កោះហៅ​ឱ្យបង្ហាញខ្លួន​នៅចំពោះមុខ​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ​ដើម្បីសាកសួរ​ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង ​“ការឃុំខ្លួន ​និងបង្ខាំងទុក​ដោយ​មិនត្រឹមត្រូវ​” ទៅលើ​ប្អូនប្រុស​របស់​អ្នកស្រី ​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។​

ជាមួយគ្នានេះ​ដែរ​នៅក្នុង​ប្រទេសថៃ ​អាជ្ញាធរ​មិនបាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ក្នុងការ​ជួយគ្រួសារ​របស់លោក​ Wanchalearm​ ដើម្បី​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ ជុំវិញ​ការបាត់ខ្លួន​របស់​លោកទេ ។​ នៅថ្ងៃទី០៨​ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ២០២០​ នាយកដ្ឋាន​ស៊ើបអង្កេត​ពិសេស ​(DSI)​ បានលើកឡើងថា​ ទីភ្នាក់ងារនេះ​មិនបាន​ចាត់ទុក​ករណីលោក ​Wanchalearm​ ជា “ករណីពិសេស”​ ដែលចាំបាច់​សម្រាប់​ការស៊ើបអង្កេត​ក្រោម​ដែនសមត្ថកិច្ច​របស់ខ្លួនទេ ។​ ជាលទ្ធផល​ ករណីនេះ​ត្រូវបាន​បញ្ជូនបន្ត​ទៅកាន់ ​ការិយាល័យ​អគ្គមេធាវី ​ដើម្បីពិចារណា ។ ​នៅថ្ងៃទី២៣​ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០២០​ ការិយាល័យ​អគ្គមេធាវី​របស់ប្រទេសថៃ ​បានបញ្ជូន​ករណីនេះ ​ត្រឡប់ទៅ​នាយកដ្ឋាន​ស៊ើបអង្កេត​ពិសេសវិញ​ ដោយសារ​មន្ត្រីស៊ើបអង្កេត​ មិនបាន​រកឃើញ​ភស្តុតាង​ណាមួយ ​ដែលបញ្ជាក់ថា​ លោក ​Wanchalearm ​បានស្ថិតនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ នៅពេល​ដែល​លោកបាត់ខ្លួន​ ឬក៏លោក​ពិតជា​ត្រូវបាន​ចាប់ពង្រត់​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ពិតមែន​ ឬយ៉ាងណា​នោះទេ ។​

អង្គការ​យើងខ្ញុំ​ ពិតជា​ព្រួយបារម្ភ​យ៉ាងខ្លាំង​ ចំពោះ​ការខកខាន​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​ក្នុងការ​ស៊ើបអង្កេត​ដែលគួរ​ឱ្យជឿទុកចិត្តបាន​ ទៅលើ​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់លោក ​Wanchalearm ។​ យើងខ្ញុំ​​ សូមស្នើសុំ​ឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ស៊ើបអង្កេត​ឱ្យបាន​ឆាប់រហ័ស​ និង​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ ទៅលើ​ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់​លោក Wanchalearm​ និងវែកមុខ​អ្នកទទួលខុសត្រូវ​ ដើម្បី​ចាត់វិធានការ​តាមផ្លូវច្បាប់ ​និងធានាពី​ សិទ្ធិក្រុមគ្រួសារ​របស់​លោក​ក្នុងការ​ទទួល​បានសំណង​ការខូចខាត​ ស្របតាម​បទប្បញ្ញត្តិ​នៃអនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពីការ​ការពារ​ជនគ្រប់រូប​ពីការ​បាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ ​(ICPPED)​ ដែលកម្ពុជា​ជារដ្ឋភាគី​ផងនោះ ។​

យើងខ្ញុំ ​ក៏សូមស្នើសុំ​ឱ្យអាជ្ញាធរថៃ​ ផ្ដល់​សច្ចាប័ន​លើអនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​ការការពារ​ជនគ្រប់រូប​ពីការ​បាត់ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​ ក៏ដូចជា​បញ្ចូល​បទប្បញ្ញត្តិ​នៅក្នុង​អនុញ្ញានេះ​ទៅក្នុងច្បាប់​ជាតិ​របស់ខ្លួន ​និងអនុវត្ត​បទប្បញ្ញត្តិ​ទាំងនេះ ។​

សវតារ

លោក Wanchalearm ​Satsaksit​ អ្នករិះគន់​ឥតសំចៃមាត់​លើ​របបយោធា​ដែលបាន​ដឹកនាំ​ប្រទេសថៃ​ចន្លោះពី​ឆ្នាំ២០១៤​ ដល់ឆ្នាំ​២០១៩​ ត្រូវបាន​រាយការណ៍ថា ​ស្ថិតនៅ​ក្នុងបញ្ជីឈ្មោះ​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​ពីការប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​នឹងមាត្រា១១២​ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​ប្រទេសថៃ​ (ប្រមាថ​ព្រះមហាក្សត្រ)​ ដោយមាន​ការចេញដីកា​ចាប់ខ្លួន​ពីសំណាក់​សមត្ថកិច្ចថៃ​ ផងដែរ ។​ លោកបាន​ភៀសខ្លួន​ពីប្រទេសថៃ​ទៅប្រទេសកម្ពុជា​ បន្ទាប់ពី​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា ​កាលពីខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ២០១៤ ។​

លោក ​Wanchalearm ​ត្រូវបាន​ឃើញ​លើកចុងក្រោយ ​នារសៀល​ថ្ងៃទី០៤​ ខែមិថុនា​ ឆ្នាំ២០២០​ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ​ប្រទេសកម្ពុជា ។​ យោងតាម​សក្ខីកម្ម​របស់​សាក្សី​ដែលបាន​ឃើញហេតុការណ៍​ លោក Wanchalearm ត្រូ​វបាន​ចាប់ពង្រត់​នៅខាងមុខ​អគារស្នាក់នៅ​របស់លោក​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ​ ដោយបុរស​មួយក្រុម​ស្លៀកពាក់​ឈុតខ្មៅ​ដែលមិនស្គាល់​អត្តសញ្ញាណ​ ។​ លោក ​Wanchalearm​ ត្រូវបាន​នាំខ្លួន​ចេញទៅ​ដោយរថយន្ត​ពណ៌ខៀវ​ចាស់​ ឬខ្មៅ ​ម៉ាក ​Toyota​ Highlander​ ដែលមាន​ស្លាកលេខ ​2X 2307 ។​

អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​ការការពារ​ជនគ្រប់រូប​ពីការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​ បានឱ្យ​និយមន័យ​ ការបាត់​ខ្លួនបង្ខំ​ថាជា ​“ការចាប់ខ្លួន​ ការឃុំខ្លួន​ ការចាប់ពង្រត់​ ឬទម្រង់​ផ្សេងទៀត​នៃការដកហូតសិទ្ធិ​ ធ្វើឡើង​ដោយ​ភ្នាក់ងាររដ្ឋ​ ឬដោយបុគ្គល ​ឬដោយ​ក្រុមបុគ្គល​ដែលមាន​ការអនុញ្ញាត​ ការគាំទ្រ​ឬការយល់ព្រម​ពីរដ្ឋ ​លុះក្រោយ​មកបាន​បដិសេធ​មិនទទួលស្គាល់​ពីការដកហូត​សេរីភាព​ ឬដោយមាន​ការលាក់បាំង​ពីជោគវាសនា ​ឬទីកន្លែង​ជនបាត់ខ្លួន​ ដោយដាក់​ជននោះ​ឱ្យស្ថិតនៅ​ក្រៅការ​ការពារ​ពីច្បាប់” ។​ ការបាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​បាន​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាច្រើន ​រួមមាន​សិទ្ធិទទួលបាន​សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ​ផ្ទាល់ខ្លួន ​និងសិទ្ធិ​ទទួលបាន​សេរីភាព​និងសន្តិសុខ​របស់​បុគ្គល ។​ សិទ្ធិទាំងនេះ ​ត្រូវបាន​ធានាដោយ​កតិកា​សញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិពលរដ្ឋ​ និង​នយោបាយ ​(ICCPR)​ ដែល​ប្រទេសកម្ពុជា​និងប្រទេសថៃ ​ជារដ្ឋភាគី ​ផងដែរ ៕​

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​នេះ ​គាំទ្រ​ដោយ៖

​FIDH – International Federation for Human Rights
សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (ADHOC)
សម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (LICADHO)
Internet Law Reform Dialogue (iLaw)
Manushya Foundation
Thai Lawyers for Human Rights (TLHR)
Union for Civil Liberty (UCL)

Read more
statement