ساحل عاج: جنایت‌های مهم طی بحران ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ نباید مورد عفو قرار بگیرد

ابیجان، ۸ آگوست ۲۰۱۸ ـ فدراسیون بین‌المللی جامعه‌های حقوق بشر و ۱۰ سازمان ملی و بین المللی حقوق بشر اعلام کردند: جنایت‌های جنگی و جنایت‌های ضد بشریت و جنایت‌های مهم دیگر که طی بحران پس از انتخابات ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ در ساحل عاج رخ داد نباید مشمول عفو بشوند.

رئیس جمهوری ساحل عاج آلسان کواتارا در روز ۶ آگوست ۲۰۱۸ اعلام کرد که ۸۰۰ تن متهم یا محکوم به ارتکاب جنایت مربوط به بحران ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ یا خشونت‌های ضددولتی پس از آن را مورد عفو قرار خواهد داد که ممکن است متهمان به ارتکاب جنایت‌های مهم ضد حقوق بشر را در بر بگیرد.

او گفت که ۶۰ تن از اعضای ارتش و اعضای گروه‌های مسلح که طی خشونت‌های پس از انتخابات مرتکب «جنایت‌های خونبار» شده‌اند مشمول این عفو نخواهند شد. اما قاضی‌ها در ساحل عاج شمار بسیار بیشتری از ۶۰ تن را به اتهام ارتکاب جنایت‌های ضد بشریت و جنایت‌های جنگی مربوط به بحران ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ را مورد پیگرد قرار دادهاند. شماری از رهبران بلندپایه ارتشی و سیاسی هر دو طرف درگیری در میان این عده هستند. اکنون روشن نیست که کدام یک از این متهمان سرانجام با عدالت روبرو خواهند شد.

این ۱۱ سازمان اعلام کردند:

«پس از هفت سال رسیدگیهای قضایی که صدها قربانی و متهم را در بر گرفته، این تصمیم که فقط ۶۰ تن مورد پیگرد عدالت قرار بگیرند، اگر امکان فرار متهمان به ارتکاب جنایت‌های جنگی و جنایت‌های ضد بشریت را از پیگرد فراهم کند، نه تنها تصمیمی خودسرانه بلکه بی احترامی نسبت به قربانیان است»

بحران ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ زمانی آغاز شد که رئیس جمهوری وقت لورن گباگبو در پی انتخابات ریاست جمهوری در نوامبر ۲۰۱۰ حاضر به کنارهگیری از قدرت و تحویل آن به کواتارا نشد. طی ۵ ماه خشونت و درگیری مسلحانه پس از آن، دست‌کم ۳.۰۰۰ تن کشته شدند و به بیش از ۱۵۰ زن تجاوز شد. نیروهای مسلح هر دو طرف غیرنظامیان را به خاطر وابستگی‌های سیاسی و گاهی قومی و دینی مورد حمله قرار دادند.

دولت ساحل عاج برای تشخیص و ثبت جنایتهای ارتکابی در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ کمیسیون ملی تحقیق و برای پیگرد مسئولان جنایت‌ها واحد تحقیقات ویژه تشکیل داد.

واحد ویژه پس از سالها فعالیت بیش از ۱۵۰ تن از جمله متحدان گباگبو و کواتارا را به ارتکاب «جنایت‌های خونبار» متهم کرده است. برای نمونه، در مورد حمله به دوئکو که نیروهای طرفدار کواتارا بیش از ۳۰۰ تن را در آنجا کشتند، در حدود ۲۰ تن متهم شدهاند.۲۰ تن دیگر نیز به خاطر سرکوب اعتراض‌های طرفداران کواتارا در ابیجان به دست نیروهای امنیتی دوره‌ی گباگبو متهم شده‌اند. ده‌ها تن از طرفداران گباگبو و کواتارا به خاطر حمله‌ای در محله‌ی یوپوگون در ابیجان طی بحران پس از انتخابات و ۸۰ تن دیگر به خاطر حمله به اردوگاه آوارگان در ناهیبیلی در سال ۲۰۱۲ متهم شده‌اند که جنگجویان سنتی دوزو و اعضای ارتش ساحل عاج در میان آنها هستند.

بر اساس حقوق بین المللی پیگیری جنایت‌های مهم مثل جنایت‌های ضد بشریت و جنایت‌های جنگی برای اطمینان یافتن از تحقق حق قربانیان نسبت به حقیقت، عدالت و غرامت الزامی است. عهدنامه‌های مهم بین المللی که ساحل عاج متعاهد آنها است ـ کنوانسیون ضد شکنجه، کنوانسیون‌های ژنو و اساسنامه رم دادگاه بین المللی جزایی ـ مقرر می‌دارند که جنایت‌های مهم را باید عادلانه مورد پیگرد قرار داد. عفو جنایت‌های مهم همچنین با اصول بنیانی منشور اتحادیه آفریقا و منشور حقوق بشر و حقوق مردم آفریقا مغایر است.

رییس جمهوری کواتارا بارها به قربانیان قول تحقق عدالت را داده است. او در آوریل ۲۰۱۵ گفت: «همه‌ی کسانی که مرتکب فجایع شده‌اند مورد محاکمه قرار خواهند گرفت... برای من قابل قبول نیست که کسانی که مردم را کشتند، مردم را آتش زدند یا به زنان تجاوز کردند هنوز طوری رفتار می‌کنند که گویی فرشته هستند، که گویی هیچ کار خلافی انجام نداده‌اند.» رئیس دادستانی ساحل عاج در واکنش به نامه سازمان‌های ما در تاریخ ۹ مه متعهد شد که به سرعت محاکمه‌های مربوط به بحران پس از انتخابات را برگزار کند.

ساحل عاج: وعده‌های تحقق نیافته، پس از ۷ سال خبری از عدالت نیست

۱۱ سازمان امضاکننده همچنین اعلام کردند:

«اگر دولت ساحل عاج تعهد‌های مکرر خود را در مورد پیگرد جنایت‌های جنگی و جنایت‌های ضد بشریت زیر پا بگذارد راه را برای رسیدگی قضایی بر اساس صلاحیت‌های ملی و بین المللی باز خواهد کرد که عفو اکثر جنایت‌های مهم را ممنوع می‌کنند. این دولت به جای این کار باید با واحد تحقیقات ویژه مشورت کند تا از عدم اعطای عفو به متهمان جنایت‌های مهم اطمینان یابد.»

دادگاه بین المللی جزایی به درخواست رئیس جمهوری کواتارا و دولت ساحل عاج تحقیق درباره جنایت‌های ارتکابی به دست نیروهای طرفدار گباگبو و کواتارا در خشونت‌های ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰ را در دست دارد. دادگاه بین المللی جزایی در حال حاضر لورن گباگبو و یکی از متحدان نزدیک او به نام چارلز بل گود را مورد محاکمه قرار داده است.

دولت ساحل عاج تاکنون از تحویل دادن سیمون، همسر گباگبو، به این دادگاه در لاهه سر باز زده است با این استدلال که دادگاه‌های ساحل عاج مایل و قادر هستند موارد مربوط به بحران پس از انتخابات را مورد محاکمه قرار بدهند. پس از اینکه دیوان عالی کشور در ماه ژوئیه تبرئه‌ی سیمون گباگبو در ماه مارس ۲۰۱۷ را رد کرد قرار بود او دوباره در دادگاه عالی کیفری به اتهام‌های جنایت‌های جنگی و جنایت‌های ضد بشریت دوباره مورد محاکمه قرار بگیرد. اما کواتارا نام او را که حکم بیست سال زندان به خاطر جرم‌های دیگر مربوط به بحران پس از انتخابات را می‌گذراند در فهرست کسانی قرار داد که از عفو بهره‌مند می‌شوند و بدین ترتیب درباره‌ی تمایل نظام قضایی ساحل عاج برای محاکمه‌ی او به اتهام نقش داشتن در جنایت‌های ضد بشریت یا جنایت‌های جنگی تردید ایجاد کرد.

۱۱ سازمان امضا کننده گفتند:

«تاریخ ساحل عاج نشان می‌دهد که معافیت از مجازات می‌تواند به خشونت سیاسی و نقض حقوق بشر تداوم ببخشد. عفو بدترین جنایت‌ها‌ی بحران پس از انتخابات ۲۰۱۱ـ۲۰۱۰، پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰، این پیام خطرناک را در بر دارد که رهبران سیاسی که مرتکب فجایع می‌شوند می‌توانند از مجازات بگریزند.»

برای دیدن گزارش‌های فدراسیون بین‌المللی جامعه‌های حقوق بشر، نگاه کنید به:https://www.fidh.org/en/region/Africa/cote-d-ivoire/

بیشتر بخوانید

  • امضاکنندگان

    Ligue ivoirienne des droits de l’Homme - LIDHO
    Mouvement ivoirien des droits humains - MIDH
    Action pour la protection des droits humains en Côte d’Ivoire - APDH
    Réseau acteurs ivoiriens des droits humains - RAIDH
    Coalition ivoirienne des défenseurs des droits humains - CIDDH
    Club Union Africaine
    Forum de la société civile ouest-africain Côte d’ivoire - FOSCAO-CI
    Organisation des femmes actives de Côte d’Ivoire - OFACI
    Human Rights Watch - HRW
    Fédération internationale des droits de l’Homme - FIDH
    Amnesty international – AI

    برای اطلاعات بیشتر لطفاً با اشخاص زیر تماس بگیرید:

    In New York, Jim Wormington (English, French): +1-917-592-8738; or worminj@hrw.org. Twitter: @jwormington
    In Abidjan, for FIDH, MIDH & LIDHO, Willy Neth (French): +225-07-41-05-98; or wneth@fidh.org.
    In Paris, for FIDH, Antonin Rabecq (English, French): ++33-7-76-54-31-69; or arabecq@fidh.org. Twitter: @AntoninRabecq
    In Dakar, Francois Patuel (English, French): +221 77 693 78 46, or francois.patuel@amnesty.org. Twitter: @francoispatuel

  • سازمان‏های عضو ـ ساحل عاج
    vignette contact
    Côte d’Ivoire
    vignette contact
    Côte d’Ivoire
    Cocody, cité des arts
    08 Abidjan
    (225) 22 44 35 01
    (225) 22 44 39 15
    vignette contact
    Côte d’Ivoire
    Cocody II PLATEAUX IMMEUBLE EKPAN Escalier W ; 3e étage Porte 622 28 28
    Abidjan
    +225 05 88 97 74
    +225 22 41 06 61
    +225 09 90 90 15
    +225 67 99 53 44
    +225 67 20 75 34
    +22522417485

اقدام کنید

communique